เทคโนโลยีกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่มาช่วยเพิ่มขีดความสามารถใหม่ๆในทุกวงการ ทุกอุตสาหกรรม ปัจจัยความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งภายในและภายนอกประเทศ ส่งผลให้ไทยต้องเร่งปรับตัว ลองไปสำรวจกันว่าในช่วงเวลา 4 ปีที่ผ่านมาประเทศไทยมีความเปลี่ยนแปลงด้านดิจิทัลมากน้อยแค่ไหน

เกิดกระทรวงใหม่ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเป็นกระทรวงใหม่ที่เพิ่มก่อตั้งในปี 2559 โดยยกเครื่องมาจากกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มีเป้าหมายเพื่อวางแผน ส่งเสริม และพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล เพราะมองเห็นแล้วว่าเทคโนโลยีจะเข้าไปมีบทบาทสำคัญในทุกภาคส่วน จำเป็นต้องมีหน่วยงานที่มากำกับดูแล บูรณาการทุกส่วนทำงานเข้าด้วยกัน

ตลอด 4 ปีที่ผ่านมานั้น ทางกระทรวงดิจิทัลได้มีการทำงานอย่างหนัก ในการกำหนดนโยบายและทิศทางของประเทศไทยผ่านนโยบายและโครงการสำคัญๆมากมายโดยมีหัวใจสำคัญก็คือ Digital Tranformation เปลี่ยนประเทศไทยไปสู่ 4.0

สิ่งที่กระทรวง DE ให้ความสำคัญ 6 เรื่อง คือ SIGMA โดยอักษรตัวแรกย่อมาจาก

1.Digital Security ทางกระทรวง DE มีการออกกฎหมายพรบ.ไซเบอร์, จัดตั้งหน่วยงาน National Cyber Security Agency รับมือภัยคุกคามทางไซเบอร์ทุกรูปแบบ

2.Digital Infrastructure วางโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล ไม่ว่าจะเป็นโครงข่ายเคเบิ้ลใต้น้ำ ขยายขอบเขตการสื่อสารไปทั่วโลก การทำเรื่องของ Smart Cities ใน 7 หัวเมืองใหญ่ของไทย ภูเก็ต เชียงใหม่ ขอนแก่น กรุงเทพ EEC โดยกระทรวงคมนาคมจะมาดูแลบางซื่อ เป็น สมาร์ทหัวลำโพง เป็นศูนย์กลางการคมนาคมของประเทศ

หัวใจสำคัญคือ Village Internet เน็ตประชารัฐ ที่คว้ารางวัลจากเวทีระดับโลก งาน “World Summit on the Information Society (WSIS) Prizes 2019 เมื่อสองเดือนที่แล้ว กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส จัดโดยสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (International Telecommunication Union หรือ ITU) ให้รางวัลที่ 1 จาก 284 โครงการทั่วโลก ปลายปีเน็ตประชารัฐจะใช้งานได้ครบทุกหมู่บ้าน ทำให้ชาวบ้านมีรายได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

3.Digital Government การปรับการบริหารภาครัฐให้มีความคล่องตัวมากขึ้น นำเทคโนโลยีมาเป็นตัวขับเคลื่อน เปิดโอกาสให้คนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น

4. Digital Manpower ให้ความสำคัญกับการพัฒนาแรงงาน ทำงานร่วมกับ EEC พัฒนากำลังคนดิจิทัล ตั้งเป้า 180,000 คนภายในเวลา 5 ปี โมเดลที่จะใช้ก็คือ Short-course certification เข้มข้นแบบไม่ต้องรอ 3-4 ปี  เอาหลักสูตรของ Microsoft, Seagate, Cisco มาอบรม สอบผ่านได้ใบรับรองใช้สมัครงานง่ายขึ้น

มีการพัฒนาเน็ตอาสาประชารัฐ (Village Digital Volunteers) ช่วยให้พัฒนาชาวบ้านในพื้นที่ให้มีความรู้พื้นฐานด้านดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง

เรื่องของการพัฒนาคนด้านดิจิทัล เน้นย้ำ 3 เรื่อง คือ New-skills พัฒนาทักษะใหม่, Up-skill เสริมทักษะเดิม และ Re-skills เปลี่ยนทักษะที่มีอยู่

5. Application การพัฒนานวัตกรรมโดยมี App เป็นสื่อกลาง

เกิดหน่วยงานใหม่ๆ Digital Institution และ Digital Platform ที่ชัดเจน

จากแผนยุทธศาสตร์ SIGMA นั้นทำให้เกิดหน่วยงานใหม่ขึ้นมากมายเพื่อมาช่วยขับเคลื่อนประเทศไทย มาดูแลเรื่องต่างๆเฉพาะทาง เช่น สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) ,  คณะกรรมการเตรียมความพร้อมด้านไซเบอร์ (NCSA) , GDCC ระบบ Cloud ภาครัฐ เป็นต้น

การใช้งานเราก็เห็นแพลตฟอร์มต่างๆที่ชัดเจนขึ้น ไม่ว่าจะเป็น Coding Thailand , IoT Institution ช่วยให้การขับเคลื่อนต่างๆทำได้ชัดเจนและมีทิศทางมากขึ้น

ไม่ใช่แค่ทำงานในประเทศเท่านั้น กระทรวงดิจิทัลฯนั้นยังทำงานร่วมมือกับหลายองค์กรระดับนานาชาติ เริ่มตั้งแต่การเป็นสมาชิก OECD องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจทางด้านดิจิทัลโดยสมบูรณ์ , ริเริ่ม Digital Asean เป็นโครงการของ World Economic Forum เป็นต้น การทำงานของกระทรวงดิจิทัลฯ สะท้อนออกมาผ่านการจัดอันดับต่างๆขององค์กรระดับนานาชาติ เช่น

IMD จัดอันดับความสามารถใการแข่งขัน ประเทศไทยดีขึ้น จากอันดับ 30 ขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 25 สูงสุดในรอบ 10 ปี ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ส่วนอันดับความง่ายในการทำธุรกรรม ทาง World Bank จัดอันดับให้ดีไทยขึ้น 19 อันดับ

ระดับการใช้ดิจิทัลของพลเมืองไทยสูงมาก 67 ล้านคน มีผู้ใช้มือถือ 120 ล้านเบอร์ หนึ่งคนสองหรือสามซิม  ถ้าเน็ตประชารัฐเสร็จภายในปลายปีนี้ คนจะเข้าถึง fixed บรอดแบรนด์ 100%

ก้าวต่อไป

แน่นอนว่าเรากำลังจะมีรัฐบาลชุดใหม่ ทางดร.พิเชฐ ดุรงคเวโรจน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) คนปัจจุบันที่กำลังจะลาจากตำแหน่ง ก็ได้ฝากถึงคนที่จะมารับไม้ต่อ ให้สานต่อโครงการที่ทำไว้ อย่าทิ้ง เพราะหลายๆโครงการนั้นสามารถนำมาขยายผลให้เกิดประโยชน์กับประเทศไทย

พร้อมเน้นแนวคิดพัฒนาคนอย่างยั่งยืน คือ New-skills พัฒนาทักษะใหม่, Up-skill เสริมทักษะเดิม และ Re-skills เปลี่ยนทักษะที่มีอยู่ รวมถึงดึงภาพเอกชนและภาคประชาชนมาทำงานร่วมกัน